Kích thước bậc cầu thang được xem là yếu tố quan trọng khi xây nhà, từ khâu thiết kế đến thi công, hoàn hiện và phong thủy. Trong bài viết này, hãy cùng Arteco tìm hiểu chi tiết để ứng dụng trực tiếp cho ngôi nhà của bạn nhé!
Tại sao cần xác định kích thước bậc cầu thang tiêu chuẩn?
Việc xác định kích thước cầu thang tiêu chuẩn là cần thiết khi xây nhà. Lí do là bởi:
- Đảm bảo kết cấu, khả năng chịu tải của toàn bộ hệ thống cầu thang và hạng mục liên quan. Theo đó, kích thước thiết kế, thi công thực tế không được nhỏ hơn kích thước tiêu chuẩn.
- Nâng cao tính thẩm mỹ cho không gian kiến trúc. Đặc biệt với những mẫu cầu thang thiết kế độc đáo như cầu thang bay, cầu thang xoắn,…
- Mang đến sự tiện nghi và tối đa công năng sử dụng. Ví dụ, nếu trong gia đình có người gia, trẻ em, không nên thiết kế bậc quá cao hoặc quá dốc.
- Tuân thủ các quy chuẩn về xây dựng để xin cấp phép (nếu cần). Nhất là với công trình nhà phố, văn phòng.
- Kích thước cầu thang phần nào cũng ảnh hưởng đến yếu tố phong thủy của căn nhà nên càng cần được xem xét kỹ.
Ngoài ra, thực tế cho thấy, cầu thang là hạng mục dễ phát sinh lỗi kỹ thuật. Do đó, để tránh phát sinh khiến tăng chi phí và làm chậm tiến độ thi công, gia chủ càng nên tính toán chính xác các thông số cầu thang ngay từ giai đoạn thiết kế.
Kích thước cầu thang, bậc cầu thang theo tiêu chuẩn hiện hành
Hiện nay, việc thi công hạng mục cầu thang đối với công trình nhà ở cần tuân thủ quy chuẩn và tiêu chuẩn Việt Nam hiện hành, nổi bật là QCVN 04:2021/BXD (với nhà chung cư); TCVN 4451:2012 (với nhà ở dân dụng). Theo đó:
Kích thước chiều cao cầu thang
QCVN/TCVN Việt Nam đang áp dụng chiều cao thông thủy cầu thang (khoảng cách thẳng đứng thực tế từ mặt bậc thang đến điểm thấp nhất của trần hoặc gầm cầu thang phía trên) là ≥ 2.000 mm.
Ngược lại, chiều cao tối đa sẽ phụ thuộc vào chiều cao thực tế của tầng. Với hầu hết công trình nhà phố tại nước ta là khoảng 3,6m. Để nắm rõ hơn, bạn đừng bỏ qua bài viết “Quy định về chiều cao tầng nhà ở riêng lẻ chuẩn nhất“.
Kích thước chiều rộng cầu thang
Theo TCVN 4451:2012 và thực tế áp dụng thiết kế đối với nhà ở riêng lẻ, chiều rộng thông thủy của cầu thang trong nhà là ≥ 900 mm.
Tuy nhiên, Arteco khuyến nghị nên thiết kế với chiều rộng 1.000 – 1.200 mm trong trường hợp điều kiện mặt bằng cho phép. Cầu thang rộng hơn giúp:
- Di chuyển thoải mái trong sinh hoạt hàng ngày
- Dễ vận chuyển đồ đạc, thiết bị nội thất khi cần
- Giúp tạo cảm giác thông thoáng và thoải mái cho không gian
Lưu ý về mặt kỹ thuật khi lên bản vẽ và thi công: gia chủ cần trừ trước chiều dày lớp hoàn thiện (tường xây, trát, thạch cao, ốp trang trí), tránh việc sau hoàn thiện bị hụt so với thiết kế.
Độ dốc cầu thang
QCVN/TCVN Việt Nam không xác định cụ thể độ dốc bắt buộc đối với công trình nhà ở dân dụng, thay vào đó, sẽ được kiểm soát gián tiếp thông qua chiều cao và chiều rộng mặt bậc cầu thang. Công thức phổ biến như sau:
tan(α)= h/b
Trong đó, α là số bậc; h là chiều cao bậc, b là chiều rộng mặt bậc
Thực tiễn, độ dốc phổ biến là ~30° – 37°; độ dốc tối ưu – dễ dàng đi lại an toàn, phù hợp người già, trẻ em là 30° – 33°.
Kích thước chiều cao, chiều rộng mặt bậc cầu thang
- Chiều cao bậc:
Theo QCVN/TCVN Việt Nam, chiều cao từng bậc cần ≤ 190 mm. Trong thực tiễn, hầu hết công trình nhà ở áp dụng con số 160 – 180 mm.
Chiều cao của bậc quá lớn sẽ khiến quá trình di chuyển bất tiện, gây mỏi chân, nguy hiểm cho người già và trẻ nhỏ.
- Chiều rộng mặt bậc:
Đối với chiều rộng mặt bậc, cần đảm bảo ≥ 250 mm và khuyến nghị trong khoảng 270 – 300 mm để hoạt động lên xuống cầu thang được thoải mái.
Cách tính số bậc cầu thang đẹp, phù hợp
Để tính số bậc cầu thang, ta có thể áp dụng công thức cơ bản sau:
Số bậc = Chiều cao cầu thang/ Chiều cao bậc
Ví dụ: Với công trình có chiều cao cầu thang 3.400 mm và gia chủ chọn chiều cao mỗi bậc 170 mm thì số bậc sẽ là 20.
Tuy nhiên, không ít gia chủ cũng mong muốn chọn số bậc hợp với tuổi hay phong thủy ngôi nhà nên sẽ điều chỉnh chiều cao bậc cho phù hợp.
Điểm danh các mẫu cầu thang độc đáo, ấn tượng hiện nay
Cầu thang xoắn nghệ thuật
Đây là mẫu cầu thang được thiết kế dạng xoắn ốc hoặc uốn cong mềm mại, tạo điểm nhấn về kiến trúc. Bên cạnh việc nâng tầm được tính thẩm mỹ, mẫu cầu thang này cũng giúp tối ưu diện tích so với cầu thang truyền thống.
Đây là lựa chọn phù hợp cho villa, penthouse hoặc công trình có không gian mở.
Cầu thang “bay”
Mang nhiều tên gọi khác nhau như cầu thang bay, cầu thang hẫng…, đây là lựa chọn được rất nhiều gia chủ “săn đón” trong những năm qua.
Về mặt thẩm mỹ, cầu thang bay tạo hiệu ứng thị giác như đang nổi trên không với hệ khung chống phía dưới được ẩn một phần hoặc toàn bộ. Qua đó, tạo cảm giác không gian rộng và thoáng hơn.
Cầu thang bay rất phù hợp với công trình nhà phố, biệt thự phong cách hiện và có thể kết hợp hài hòa cùng lan can kính cường lực hoặc cáp thép.
Cầu thang tích hợp đèn LED thông minh
Hệ thống đèn LED cảm ứng chuyển động được gắn dọc theo bậc, dưới tay vịn hoặc trong lõi cầu thang, vừa tôn lên vẻ đẹp của công trình, vừa hỗ trợ ánh sáng giúp di chuyển dễ hơn vào ban đêm, rất hữu ích.
Nếu gia đình bạn có trẻ nhỏ, người cao tuổi, đừng bỏ qua mẫu sản phẩm này nhé!
Cầu thang xoắn đôi dạng “DNA”
Có lẽ đối với công trình nhà ở dân dụng, thiết kế này hiếm khi được sử dụng.
Dẫu vậy, đây vẫn là phương án độc đáo, mang tính nghệ thuật cao khi toàn bộ cầu thang được lấy cảm hứng từ chuỗi xoắn kép DNA và mỗi bậc có thể được làm từ những vật liệu khác nhau (gỗ, kim loại, kính).
Một số lưu ý khác khi thiết kế, thi công cầu thang, bậc cầu thang
Như đã đề cập, cầu thang là hạng mục dễ phát sinh lỗi trong quá trình lên bản vẽ cũng như thi công. Do đó, song song với việc xác định kích thước bậc, chiều cao cầu thang… thì gia chủ cần lưu ý thêm các điểm sau:
- Chọn mẫu cầu thang phù hợp với phong cách kiến trúc và vẻ thẩm mỹ tổng thể của không gian. Lời khuyên là cầu thang xoắn thích hợp cho phong cách cổ điển, tân cổ điển; còn cầu thang xương cá rất lý tưởng với công trình nhà phố, biệt thự hiện đại.
- Gia chủ có thể cân nhắc đến phong thủy nhưng không nên coi đó là yếu tố mang tính quyết định, cần ưu tiên tính kỹ thuật, khả thi trong quá trình thi công. Ví dụ, không nên vì mong muốn 25 bậc cho hợp tuổi mà nâng chiều cao từng bậc quá lớn.
- Thay vì chọn tổ đội thi công cầu thang đơn lẻ, gia chủ nên tham khảo dịch vụ xây dựng trọn gói nhằm đảm bảo tính đồng bộ về thẩm mỹ cũng như chất lượng cho toàn bộ công trình. Bởi lẽ, cầu thang có ảnh hưởng tới không gian tổng thể và nhiều hạng mục khác.
Tất nhiên, gia chủ cần dành thời gian tìm hiểu để chọn ra nhà thầu uy tín, phù hợp nhất.
Và hiện nay, Arteco là tổng thầu thiết kế, thi công trọn gói được đánh giá cao tại Hà Nội, tp. Hồ Chí Minh. Vì vậy, nếu có mong muốn xây dựng nhà phố, biệt thự, văn phòng, bạn đừng ngần ngại đặt lịch tư vấn với Arteoco nhé!
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Chiều rộng cầu thang tối thiểu là bao nhiêu?
Tại Việt Nam, theo quy chuẩn xây dựng hiện hành, chiều rộng thông thủy của cầu thang trong nhà là ≥ 900 mm. Tuy nhiên, nếu điều kiện mặt bằng cho phép, bạn nên thiết kế với chiều rộng khuyến nghị trong khoảng 1.000 – 1.200 mm.
Vì sao không nên thiết kế, thi công cầu thang chỉ ở mức tối thiểu?
Một cách tổng quan thì các quy chuẩn ở mức tối thiểu nhằm đảm bảo tính kết cấu, sự vững chắc của cầu thang. Do đó, nếu điều kiện tại công trình cho phép, gia chủ nên sử dụng kích thước khuyến nghị nhằm nâng cao trải nghiệm sử dụng thực tế và nâng cao vẻ đẹp, giá trị của công trình.
Cầu thang bao nhiêu bậc là tốt?
Thực tế, không có quy chuẩn tuyệt đối về số bậc cầu thang tốt. Thay vào đó, gia chủ cần xem xét đồng thời các yếu tố liên quan khác như:
- Về mặt kỹ thuật: số bậc không khiến chiều cao từng bậc vượt quá 190 mm theo quy chuẩn xây dựng Việt Nam.
- Về mặt phong thủy: số bậc đẹp, mang tài lộc được xem xét theo quy tắc “Sinh – Lão – Bệnh – Tử”, với tổng số bậc là 4n+1 (hay chia cho 4 dư 1) và rơi vào cung Sinh.
>>> XEM THÊM: [Phải biết] Kinh nghiệm xây nhà phần thô “trọn gói” từ A-Z
Tổng kết
Với những chia sẻ trên đây, mong rằng bạn đọc đã xác định được kích thước bậc cầu thang phù hợp cho ngôi nhà của mình.
Một lẫn nữa, đừng quên liên hệ tới Arteco nếu cần tư vấn, hỗ trợ dịch vụ thiết kế, thi công trọn gói công trình nhà phố, biệt thự, văn phòng nhé!
